Uloga steroidnih hormona u neuroendokrinoj adaptaciji na stres i patofiziologiji metaboličkog sindroma – molekularni mehanizmi i kliničke implikacije #41009

Laboratorija prof. dr Gordane Matić okuplja grupu mladih naučnika koji su posvećeni izučavanju neuroendokrinih i nutricionističkih aspekata razvoja metaboličkog sindroma koji postaje jedan od vodećih zdravstvenih problema savremenog doba. Naši naučni napori su, pre svega, usmereni na razumevanje molekularnih mehanizama delovanja glukokortikoidnih hormona u patogenezi metaboličkog sindroma, s obzirom da su ovi hormoni važni regulatori energetske homeostaze, metaboličke inflamacije, kao i signalnih puteva insulina i leptina. U naredne tri godine ispitivanja uloge stresa i ishrane bogate fruktozom u razvoju metaboličkog sindroma biće ostvarena u saradnji sa grupom prof. dr Luc Tapy-ja iz Švajcarske uokviru bilateralnog SCOPES projekta pod nazivom: Interactions between stress and dietary fructose in the development of the metabolic syndrome: role of glucocorticoids.

Deo naših istraživanja je usmeren i na ulogu glukokortikoidnih hormona u patogenezi drugih bolesti povezanih sa stresom, među kojima su sindrom policističnih jajnika, koji pored reproduktivnih uključuje i metaboličke poremećaje, i post-traumatski stresni poremećaj, koji je izučavan u okviru međunarodnog projekta Psychobiology of Posttraumatic Stress Disorder finansiranog od strane Evropske komisije u okviru Šestog okvirnog programa (FP6).

U aktuelnim istraživanjima koristimo animalne modele metaboličkog sindroma i sindroma policističnih jajnika, i eksperimentalne pristupe zasnovane na biohemijskim i endokrinološkim analizama, tehnikama kao što su ELISA, Western blot i qPCR, proteomske analize i testovi ponašanja.

Deo našeg projekta čine i grupa dr Gorana Korićanca iz Instituta VINČA i laboratorija prof. dr Svetozara Damjanovića iz Instituta za endokrinologiju, dijabetes i bolesti metabolizma, što treba da omogući translaciju rezultata projekta u kliničku praksu.

Uloga folata, homocisteina i polinezasićenih masnih kiselina u tretmanu neuropsihijatrijskih poremećaja udruženih sa patofiziologijom metaboličkog sindroma #41030

Tročlana istraživačka grupa dr Mirka Tomića posvećena je otkrivanju i ispitivanju novosintetisanih i prirodnih bioaktivnih komponenti sa potencijalima za tretman neuropsihijatrijskih poremećaja. Ciljevi tih istraživanja su usmereni ka upoznavanju delovanja novosintetisanih i prirodnih psihoaktivnih supstanci u tretmanu depresije i shizoafektivnih poremećaja. Najnoviji deo ovih istraživanja je usmeren na ulogu i značaj pojedinih sastojaka ishrane u tretmanu neuropsihijatrijskih poremećaja udruženih sa metaboličkim poremećajima.

Sve istraživačke studije se ostvaruju u okviru integracionog projekta Ministarstva za prosvetu i nauku Srbije, No. III 41030, „Biološki mehanizmi, nutritivni unos i status polinezasićenih masnih kiselina i folata: Unapređenje ishrane u Srbiji", pod rukovodstvom dr Marije Glibetić sa Instituta za medicinska istraživanja u Beogradu. U okvirima ovog multidisciplinarnog projekta sa preko 30 učesnika sa 6 naučnih institucija beogradskog univerziteta, dr Tomić rukovodi podprojektom (PP3) čiji je zadatak ispitivanje specifičnih i medicinski značajnih bioloških efekata folata, homocisteina i polinezasićenih masnih kiselina na ćelijskim linijama i eksperimentalnim životinjama.

Dve članice ove grupe učestvuju u još po jednom naučnom projektu; dr Đurđica Ignjatović, sa 2 meseca na projektu iz osnovnih naučnih istraživanja u hemiji, 172032 „Proučavanje odnosa strukture i aktivnosti novosintetisanih biološki aktivnih supstanci", kojim rukovodi dr Slađana Kostic Rajačić, naučni savetnik, IHTM-a; dr Gordana Tovilović, sa 6 meseci je na projektu osnovnih naučnih istraživanja u biologiji 173053, pod rukovodstvom dr Ljubice Harhaji sa IBISS.